Κλείσε Ραντεβού 2313 043 285

Μεγ. Αλεξάνδρου 36, Καλαμαριά, Θεσσαλονίκη

Η τερηδονα ειναι μεταδοτικη. Ο ρολος της μητερας.

mother-baby-kiss

Η τερηδόνα είναι μια πανδημική νόσος. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας το 60–90% των παιδιών σχολικής ηλικίας και σχεδόν το 100% των ενηλίκων έχουν τερηδονισμένα δόντια. Στην Ελλάδα, αν και παρατηρείται μια ελαφρή μείωση του επιπολασμού η τερηδόνα εξακολουθεί να αποτελεί ένα μεγάλο πρόβλημα.

Το 2014, το 40% των παιδιών ηλικίας 5 ετών είχαν εμφανίσει τερηδόνα, ενώ το 86,8% αυτών που είχαν διαπιστωμένες τερηδονικές βλάβες, δε θεραπεύτηκαν λόγω οικονομικής κρίσης και ανασφάλιστης οδοντιατρικής περίθαλψης. ¹

Η νόσος εκδηλώνεται με χαρακτηριστικές βλάβες των σκληρών οδοντικών ιστών. Οι πρώτες βλάβες συνήθως εμφανίζονται στα πρώτα 2 έτη της ζωής και εξελίσσονται ταχύτατα (τερηδόνα βρεφικής και νηπιακής ηλικίας, Early Childhood Caries). Μελέτες σε όλο τον κόσμο έχουν δείξει ότι η τερηδόνα ακολουθεί συγκεκριμένα σχήματα προσβολής των δοντιών. ²

Κυριότερο βακτήριο που συμβάλλει στην έναρξη και στην εξέλιξη της τερηδόνας είναι ο Στρεπτόκοκκος Mutans (ΣΜ). Τα βακτήρια μεταβολίζουν τα σάκχαρα των τροφών και παράγουν οξέα που προκαλούν τη διάλυση των οδοντικών ουσιών.

Όλα ξεκινούν με τη μικροβιακή αποίκιση του στόματος

Το νεογέννητο βρέφος δεν έχει ακόμη μολυνθεί. Έρευνες έχουν δείξει ότι η μετάδοση του ΣΜ γίνεται μεταξύ του 6ου -27ου μήνα της ζωής, μετά την ανατολή των πρώτων νεογιλών δοντιών, από την επαφή με το σάλιο άλλων ατόμων. Κύρια πηγή είναι η μητέρα αλλά και όσοι φροντίζουν το μωρό. Νεώτερες έρευνες έχουν καταδείξει ότι η αποίκιση μπορεί να γίνει και πριν την ανατολή των νεογιλών. Επίσης αναφέρεται ότι είναι δυνατή η οριζόντια μετάδοση της νόσου μεταξύ αδελφών, φίλων κ.ά.³

Ο χρόνος αποικισμού του βρεφικού στόματος έχει μεγάλη σχέση με τον κίνδυνο εμφάνισης τερηδονικών βλαβων, όσο νωρίτερα γίνει τόσο μεγαλύτερος είναι. Η δε εμφάνιση και η βαρύτητα της τερηδόνας των νεογιλών δοντιών σχετίζεται άμεσα με την τερηδόνα των διάδοχων μονίμων. Η καθυστέρηση της μετάδοσης του ΣΜ φαίνεται πως είναι σημαντικός δείκτης καλής πρόγνωσης της ασθένειας.

streptococcus-mutans

Σύγχρονες μέθοδοι που απομόνωσαν το χρωμοσωμικό DNA των βακτηρίων, έδειξαν ότι η μετάδοση του ΣΜ από τη μητέρα στο βρέφος είναι γεγονός. Έχει επίσης καταδειχθεί ότι η συχνότητα μετάδοσης έχει να κάνει με το μικροβιακό φορτίο του σάλιου της μητέρας (όσο μεγαλύτερο, τόσο μεγαλύτερα τα ποσοστά ανίχνευσης του ΣΜ στο σάλιο του βρέφους), και ότι όταν μειωθεί-ελεγθεί ο πλυθυσμός του ΣΜ στη μητέρα μειώνεται το ποσοστό μετάδοσης στο βρέφος.

Προληψη

Τα αποτελέσματα όλων των ερευνών δίνουν τις κατευθυντήριες γραμμές στους επαγγελματίες της υγείας για την πρόληψη της τερηδόνας της βρεφικής-νηπιακής ηλικίας.

  • Στοματική υγιεινή της μητέρας και κοντινών προσώπων (φθόριο, χλωρεξιδίνη, αναχαίτιση ενεργών τερηδονικών βλαβών, έλεγχος ήδη από την εγκυμοσύνη).
  • Προσοχή στην κοινή χρήση αντικειμένων που μπορεί να έχουν μολυνθεί από το σάλιο (οδοντόβουρτσες, κουτάλια, κτλ) ή τροφίμων.
  • Στοματική υγιεινή του βρέφους με την ανατολή του πρώτου δοντιού.
  • Επίσκεψη στον οδοντίατρο στα πρώτα γενέθλιά του.
  • Αποφυγή πρακτικών σίτισης που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης τερηδόνας (αποφυγή σακχάρων, αποφυγή χρήσης μπιμπερό στη διάρκεια του ύπνου, μετάβαση από τα αλεσμένα, ισορροπημένο διαιτολόγιο).

Ενώ οι μητέρα είναι η σημαντικότερη οδός μετάδοσης του ΣΜ ταυτόχρονα είναι επιφορτισμένη με τον σπουδαιότερο ρόλο για τη στοματική υγεία του βρέφους.  Ο θηλασμός, οι διατροφικές συνήθειες, η συστηματική στοματική υγιεινή, οι συχνές επισκέψεις στον οδοντίατρο, η εικόνα του μικρού ανθρώπου για τον κόσμο και τον εαυτό του, άρα και για τον τρόπο που αντιλαμβάνεται και διατηρεί υγιές μυαλό και σώμα… όλα αυτά ανήκουν στο πεδίο ευθύνης της μητέρας κυρίως (του πατέρα και του κοντινού περιβάλλοντος επίσης). Είναι σημαντικό λοιπόν η μητέρα να είναι ενημερωμένη για τα παραπάνω, ώστε να εφαρμόζει τις σωστές πρακτικές στην κατάλληλη στιγμή, με τον κατάλληλο τρόπο.


Παραπομπές

  1. Ουλής , Η οδοντιατρική κατάσταση των παιδιών ηλικίας 5,12,15 ετών στην Ελλάδα την τελευταία δεκαετία 2004-2014
  2. WHO Expert Consultation on Public Health Intervention against Early Childhood Caries, 2016
  3. Berkowitz, Mutans Streptococci: Acquisition and Transmission, Pediatric Dentistry, 2006